Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), sıkılaştırma adımları çerçevesinde yabancı para kredilerdeki büyüme sınırını yüzde 1'den yüzde 0,5'e düşürdü. Finansal istikrarı koruma amacı taşıdığı savunulan bu hamle, reel sektörde "finansmana erişim felci" olarak yorumlanıyor. Bankacılık sektörü kaynakları, bu sınırın "neredeyse hiç kredi kullandırmayın" demek olduğunu ifade ediyor.
TCMB'nin 31 Ocak'ta devreye soktuğu kısıtlama sonrası, TL cinsi ticari kredi faizleri durdurulamaz bir yükselişe geçti. 16 Ocak'ta yüzde 40,10 seviyesinde olan faizler, sadece üç hafta içinde yüzde 47,13'e fırladı. Ekonomim'den Merve Yiğitcan ve Şebnem Turhan'ın haberine göre gerçek maliyetlerin yüzde 50'yi aştığını belirten iş dünyası temsilcileri, karlılığın buharlaştığını ve tüm kazancın banka faizlerine gittiğini vurguluyor.
TOBB Hazır Giyim ve Konfeksiyon Sanayi Meclisi Başkanı Şeref Fayat, 2026 yılına da kriz verileriyle girildiğini belirterek sert eleştirilerde bulundu. Fayat, ihracatçının nakit ihtiyacının zirve yaptığı bir dönemde gelen bu kısıtlamaların "arzı bastırmak" anlamına geldiğini söyledi:
"Şimdi bankaların yabancı para kredi verme iştahları da azaldı. Bu durum, firmaların daha kötü batmasına neden olabilir. Bu durum sanayici üzerinden enflasyon ayarlaması yapmaya çalışmak ve arzı bastırmak anlamına geliyor. İhracatçılar TL bulamazlarsa yabancı paraya yöneliyorlardı, ancak şimdi orada da kısıtlama var. Bu durumda ne yapacaklar? Yüzde 50 faizle kredi mi çekecekler?"
Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'ın döviz kredilerindeki büyümeyi sınırlandırma kararı, bankacılık verilerine anında yansıdı. BDDK verilerine göre, 6 Şubat itibarıyla yabancı para kredilerinde 348,3 milyon dolarlık bir gerileme yaşandı.
Sektör temsilcileri, yüzde 0,5'lik sınırın kredi musluklarının tamamen kapanması anlamına geldiğini belirtiyor.
Karton Ambalaj Sanayicileri Derneği (KASAD) Başkanı Alican Duran ise ihracatçının iki yıldır kur baskısı nedeniyle yüzde 30-40'lık bir kayıp yaşadığını hatırlattı. Duran, şu ifadeleri kullandı:
"TL faizleri çok yüksek. Bugün kârlılıklarımız buharlaşmışken, adı yüzde 40 ama gerçeği yüzde 50'nin üzerinde olan TL faizlerini sanayinin karşılaması mümkün değil. İhracatçıya gerçekten can suyu lazım. Bant daraltmak yerine bant açmalarını talep ediyoruz."
İş dünyası, sanayinin istihdam kaybına devam ettiğini ve parası olanın bile krediye ulaşamadığı bir dönemde üretimin sürdürülebilir olmadığını savunuyor.