Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) aktif-pasif dengesi Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından değişti. Emekli, dul ve yetim aylığı alanların işçi, memur ve esnaf olarak çalışan aktif sigortalı sayısını geçtiği il sayısı 2024 yılında 7'ye çıktı.
Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) 2024 yılı verilerine göre, 2022 yılında 26 milyon 344 bin kişi olan aktif sigortalı sayısı 2023’te 25 milyon 358 bin kişiye geriledikten sonra 2024 yılında 25 milyon 626 bin oldu. Aynı yıllarda dosya bazında pasif sigortalı (emekli) sayısı sırasıyla 13 milyon 128 bin, 15 milyon 236 bin, 15 milyon 870 bin kişi oldu.
Dosya bazında emekli sayısı ölen bir kişiden dolayı dul ve yetim aylığı alanların sayısının 1 kabul ediliyor. Kişi bazında pasif sigortalı sayısı ise 2022 yılında 13 milyon 933 bin kişi iken 2023’te 16 milyon 30 bine, 2024 yılında da 16 milyon 678 bine ulaştı.
2023 yılında yürürlüğe giren emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi dolayısıyla emekli olanları gösteren yaşlılık aylığı bağlanan kişi sayısı 2022 yılında 9 milyon 499 bin iken 2023’te 11 milyon 509 bine, 2024 yılında da 12 milyon 28 bin kişiye yükseldi.
Dul ve yetim aylığı alanların sayısı 2022’de 4 milyon 108 bin kişi iken 2024 yılında 4 milyon 316 bin oldu. Dul ve yetim aylığı alanlar ile malullük, vazife malullüğü aylığı ve sürekli iş göremezlik geliri alanların sayısında 2022 yılına göre kayda değer bir artış olmadı. Bu dönemdeki artış temel olarak yaşlılık aylığı bağlanan kişilerden kaynaklandı.
SGK illere göre aktif sigortalı çalışan sayısı ile emekli, dul ve yetim aylığı alanların sayısını yayımlıyor. SGK’nın illere göre yayımladığı aktif sigortalıların içinde Türkiye çapında sayıları 2 milyon dolayında olan çırak, stajyer ve kursiyerler de yer alıyor.
2022 yılında sadece Zonguldak ve Sinop’taki emekli sayısı çırak, stajyer ve kursiyerler dahil aktif sigortalı sayısını geçiyordu. EYT yasasının yürürlüğe girdiği 2023 yılında bu iki ile Bartın, Giresun, Çorum, Balıkesir illeri eklendi. 2024 yılında Artvin’in dahil olmasıyla emeklilerin aktif çalışan sayısını geçtiği iller 7’ye ulaştı.
Artvin’de aktif sigortalı sayısı azalırken, emekli sayısı arttı. Emeklilerin aktif çalışanlara oranı 2023 yılına göre 2024’te Balıkesir’de 1,01’den 1,02’ye, Giresun’da 1,07’den 1,09’a, Sinop’ta 1,17’den 1,20’ye, Zonguldak’ta 1,19’dan 1,21’e, Bartın’da 1,08’den 1,10’a çıktı.
Buna göre, madencilerin yoğun olduğu Zonguldak’ta 100 çalışana karşılık 121 emekli, Bartın’da 100 çalışana karşı 110 emekli düşüyor. Çorum hariç söz konusu 7 ilin tamamının sahil illeri olması dikkat çekti.
Söz konusu 7 il haricinde Türkiye genelinde 12 ildeki emekli sayısı o ildeki çalışanların yüzde 90 veya üzerinde bulunuyor. Bunlardan Edirne (%98), Amasya (%98), Rize (%97), Aydın (%95), Karabük (%95) ve Kırklareli (%95) illerinde önümüzdeki birkaç yıl içinde emeklilerin sayısının aktif çalışanları aşması bekleniyor.
Nüfusu genç ve sanayisi ya da hizmetler sektörü gelişmemiş illerdeki emeklilerin aktif çalışanlara oranı ise oldukça düşük seviyede yer alıyor. Bunlar arasında ilk sırada 100 çalışana 18 emeklinin düştüğü Şırnak geliyor. Hakkari (%24), Şanlıurfa (%26), Mardin (%29), Van (%33), Batman (%34), Ağrı (%34), Kilis (%35) ve Bitlis %35) Şırnak’ı takip ediyor.
