CNN'in haberinde, İranlı Kürt grupların Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) konuşlu binlerce savaşçıyı kontrol ettiği ve İran sınırı boyunca aktif oldukları vurgulandı. Bir Kürt yetkili, önümüzdeki günlerde İran’ın batısında kara operasyonu ihtimalinin gündemde olduğunu ifade ederken, bu grupların ABD ve İsrail’den doğrudan destek beklentisi içinde olduğunu aktardı. Planın hayata geçirilebilmesi için silahların IKBY üzerinden geçmesine izin verilmesi ve bölgenin operasyonlar için bir üs olarak kullanılması gerektiğine dikkat çekiliyor.
Haberde iddia edilene göre görüşmelere yakın bir kaynak, “Kürt silahlı kuvvetlerinin İran güvenlik güçleriyle çatışması, büyük şehirlerdeki silahsız İranlıların ocak ayındaki ayaklanmalar sırasında yaşanan katliamlardan kaçınarak sokağa çıkmalarını kolaylaştırabilir” yorumunu yaptı. Bazı senaryolarda ise Kürt güçlerinin İran’ın kuzeyinde belirli bölgeleri ele geçirerek İsrail için bir “tampon bölge” oluşturması üzerinde de tartışmalar yürütüldüğü kaydedildi.
Ancak planın olası riskleri de uzmanlar tarafından gündeme getiriliyor. Eski ABD Dışişleri Yetkilisi Jennifer Gavito, Kürt grupların silahlandırılmasının Irak’ın egemenliğini zayıflatabileceğini ve kontrolsüz silahlı güçlerin güçlenmesine yol açabileceğini belirtti. ABD istihbarat değerlendirmeleri, İranlı Kürt grupların tek başlarına başarılı bir ayaklanma başlatabilecek kapasitede olmadığını, ayrıca Kürt siyasi hareketleri arasındaki bölünmelerin de böyle bir planın uygulanmasını zorlaştırabileceğini ifade ediyor. CIA ise konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.
İran’a yönelik olası askeri müdahale tartışmalarının yoğunlaştığı günlerde, ABD-İsrail saldırısından beş gün önce beş Kürt örgütü yeni bir ittifak kurduklarını açıklamıştı. Kürdistan Demokrat Partisi (KDPI), Kürdistan Özgür Yaşam Partisi (PJAK), Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK), Kürdistan Emekçileri Komala Örgütü ve İran Kürdistanı Xebat Örgütü temsilcilerinin katıldığı toplantının ardından yayımlanan bildiride, kurulan ittifakın amacının “İran İslam Cumhuriyeti’ni sona erdirmek ve İran’ı yeniden tasarlamak” olduğu ifade edilmişti.
Planın bölgesel güvenlik dengelerine etkisi de tartışma konusu. Uzmanlar, bu tür bir destek ve müdahalenin sadece İran içindeki dengeleri değil, IKBY’ndeki mevcut siyasi istikrarı da olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle Kürt gruplar arasındaki anlaşmazlıklar ve bölgesel çıkar çatışmaları, planın uygulanabilirliğini zorlaştıran başlıca faktörler olarak öne çıkıyor.
ABD’nin olası operasyon planları, hem İran hem de bölgedeki diğer aktörler tarafından yakından izlenirken Washington yönetimi, IKBY üzerinden olası lojistik destek ve operasyon imkanlarını değerlendiriyor.
