Anayasa Mahkemesi’nden seyyanen zam kararı

14 Mayıs 2023 genel seçimleri öncesinde kamu görevlilerine tanımlanan ancak memur emeklilerinin kapsam dışında bırakıldığı seyyanen zam uygulaması yargıya taşındı. Anayasa Mahkemesi (AYM), konuya ilişkin yapılan başvuruyu kabul ederek dosyayı esastan görüşme kararı aldı.

Türkiye’de milyonlarca memur emeklisini yakından ilgilendiren 8 bin 77 liralık seyyanen zam tartışmasında yargı süreci yeni bir evreye girdi. Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz tarafından başlatılan hukuk mücadelesinde, Anayasa Mahkemesi başvuruyu gündemine alarak davanın içeriğini detaylıca inceleme kararı verdi. Yüksek Mahkeme, başvurucunun tedbir talebini geri çevirirken, düzenlemenin Anayasa’ya uygunluğunu denetleyeceği "esas" aşamasına geçilmesine hükmetti.

YARGI SÜRECİ NASIL GELİŞTİ?

Sözcü’de yer alan habere göre; Seyfettin Çilesiz, memur emeklilerine yansıtılmayan bu ek ödeme için ilk hukuksal adımı Ankara 9. İdare Mahkemesi’nde dava açarak attı. Dava dilekçesinde, söz konusu düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla "somut norm denetimi" yapılması için dosyanın Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesi talep edildi. Ancak İdare Mahkemesi hem davayı reddetti hem de AYM’ye başvuru talebini uygun bulmadı.

Yerel mahkemeden sonuç alınamaması üzerine Çilesiz, avukatı Ali Erdem Gündoğan aracılığıyla Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. Hukukçular, yerel mahkemenin kararını istinafa taşırken, sürecin uzunluğunu göz önüne alarak doğrudan AYM yolunu tercih etti.

ANAYASA’NIN 6 MADDESİNE AYKIRILIK İDDİASI

Başvuruda, seyyanen zammın emeklilere verilmemesinin Anayasa’nın temel ilkeleriyle çeliştiği savunuluyor. Avukat Ali Erdem Gündoğan’ın aktardığı bilgilere göre, düzenlemenin Anayasa’da yer alan şu 6 temel ilkeye açıkça aykırılık teşkil ettiği öne sürülüyor:

Hukuk Devleti İlkesi

Eşitlik İlkesi

Anayasa’nın Üstünlüğü

Mülkiyet Hakkı

Ücretin Emeğin Karşılığı Olması

Sosyal Güvenlik Hakkı

BİRİKEN ALACAK 500 BİN LİRAYI AŞTI

Davanın ekonomik boyutuna dikkat çeken Avukat Gündoğan, 2023 yılında 8 bin 77 lira olarak belirlenen seyyanen zammın, güncel katsayılarla birlikte bugün 22 bin liranın üzerine çıktığını belirtti. Emeklilerin 2023 yılından bu yana her ay eksik ödeme aldığını vurgulayan Gündoğan, toplam birikmiş alacak miktarının kişi başı 500 bin lira sınırını geçtiğini ifade etti. Bu durumun emekliler üzerinde ciddi bir ekonomik mağduriyet yarattığı davanın temel gerekçelerinden biri olarak sunuldu.

AYM’NİN "ESASTAN GÖRÜŞME" KARARI NE ANLAMA GELİYOR?

Anayasa Mahkemesi’nin bir dosyayı esastan görüşme kararı alması, başvurunun usul yönünden eksiksiz olduğunu ve incelenmeye değer görüldüğünü ifade eder. Yüksek Mahkeme bu aşamada;

ŞEKİL DENETİMİ: İlgili yasal düzenlemenin Anayasa’da belirtilen usullere uygun yapılıp yapılmadığını teyit eder.

ESAS DENETİMİ: Şekil şartları tamamlanan kuralın, Anayasa’nın ruhuna ve diğer maddelerine (özellikle eşitlik ve mülkiyet hakkı gibi) aykırı olup olmadığını bütünsel bir bakış açısıyla inceler.