AK Parti'nin geçtiğimiz hafta TBMM’ye sunduğu 32 maddelik Tapu Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmeleri tamamlandı ve teklif Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu'nda kabul edildi.
Teklifle belediyelerin dolaylı ya da bedelsiz şekilde şirket edinmesi ve kooperatiflere ortak olmasına Cumhurbaşkanı onayı şartı getiriliyor.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı kapsamında, SPK ve BDDK tarafından yetkilendirilmiş değerleme kuruluşlarının hazırladığı değerleme raporlarındaki verilerin, elektronik ortamda Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne gönderilmesi zorunlu hale getiriliyor. Düzenlemeyle, değer haritalarının güncel tutulması, kamulaştırma ve toplulaştırma gibi işlemlerde sağlıklı veri kullanımı sağlanması ve kamu giderlerinin azaltılması amaçlanıyor.
TOKİ tarafından sosyal konut ve konutla birlikte ihale edilen yapım işlerinde, 31 Aralık 2027’ye kadar geçerli olmak üzere damga vergisi istisnası getiriliyor. Düzenlemeyle orta ve alt gelir grubuna yönelik konutların daha uygun maliyetlerle üretilmesini hedeflendiği belirtiliyor.
Site yöneticilerinin, kat maliklerinden toplayacağı avans niteliğindeki aidatların kat malikleri kurulunun onayına tabi olması sağlanıyor. Böylece yöneticilerin tek taraflı ve sınırsız aidat belirlemesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Kat Mülkiyeti Kanunu’nda yapılan bir diğer düzenlemeyle, aidat ve avans miktarlarının belirlenmesinde kat malikleri kurulunun yetkisi güçlendiriliyor, yöneticilerin keyfi uygulamalarına karşı maliklerin korunması hedefleniyor. Yapı kooperatiflerinin, son konut tamamlanmadan ve kesin maliyet hesaplanmadan ortaklara tapu devri yapması engelleniyor. Düzenleme ile kooperatif üyelerinin mağduriyet yaşamasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
TOKİ’nin taşınmaz satışlarına ilişkin başvuru ve sözleşmelerin elektronik ortamda ve uzaktan kimlik doğrulamayla yapılabilmesi sağlanıyor. Ayrıca TOKİ’ye, mirasçılık belgesini doğrudan mahkeme veya noterden talep etme yetkisi veriliyor. TOKİ, dava ve icra işlemlerinde teminat yatırma yükümlülüğünden muaf tutuluyor.
Sosyal konut projelerinin hızlandırılması amacıyla, belirlenen sosyal konut alanlarında bulunan taşınmazlar için devir veya acele kamulaştırma kararı alınabilmesine imkan tanınıyor.
Şantiyelerde yetki belgeli ustaların kayıt altına alınması zorunlu hale getiriliyor. Binaların yangın güvenliği denetimleri ile yangın güvenlik uzmanlarının görevleri düzenleniyor. Ayrıca yapı denetçilerinin isimlerinin yapı ruhsatında yer alması uygulamasına son verilerek bürokratik işlemlerin azaltılması hedefleniyor.
Yangın güvenliğine yönelik periyodik kontrollerde tespit edilen eksikliklerin niteliğine göre idareler tarafından verilecek sürenin üst sınırı belirleniyor. Konut tipi binalarda kullanımın tamamen engellenmesinin mümkün olmaması ve belediyeler arasında farklı uygulamaların önüne geçilmesi amaçlanıyor. Ayrıca, eksikliklerin giderilmesi için ruhsat gerekmesi halinde uygulanacak usul netleştiriliyor.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42’nci maddesinde açıkça yer almayan yapı gruplarında hangi yapı sınıfı ve grubunun esas alınacağı netleştiriliyor. Ayrıca yangın güvenlik uzmanları ile enerji kimlik belgesi uzmanları için idari yaptırımlar düzenleniyor. Sahte belgeyle alınan müteahhitlik sınıflandırma belgesiyle başlanan yapıların ruhsatının iptal edilmesi ve belge numarasının 5 yıl süreyle geçersiz sayılması hüküm altına alınıyor. Kaçak yapılaşmayla mücadele kapsamında ruhsatsız yapılara hazır beton verilmesine idari yaptırım getiriliyor.
Kadastro ve tapu paftalarında, eski ölçüm teknikleriyle belirlenen alanlar ile güncel teknolojilerle hesaplanan alanlar arasındaki farklara ilişkin "yanılma sınırı (tecviz)" tanımı yapılıyor. Yanılma sınırı dışındaki farkların hata sayılarak resen düzeltilmesi, sınır içindeki farkların ise olaya özgü düzeltilmesi öngörülüyor. Böylece tapu düzeltmelerinde bilimsel ve hukuki standart getiriliyor; sorumluluk ve tazminat hesaplamalarında belirsizliklerin önüne geçiliyor.
Belediyeler ve bağlı kuruluşların dolaylı veya bedelsiz şekilde şirket edinmesi, şirket kurması ya da kooperatiflere ortak olması Cumhurbaşkanı onayına bağlanıyor.
Tahsis amacı sona eren veya atıl kalan Hazine taşınmazlarının tahsislerinin kaldırılması, Hazine adına tescili ve bedelsiz devri Bakanlık kararıyla yapılabilecek. Bu taşınmazlardan elde edilecek gelirin yüzde 40’ı değerlendirmeyi yapan idareye, yüzde 60’ı ise ilgili kamu kurumlarına aktarılacak. Düzenleme; kentsel dönüşüm, sosyal konut ve kamu yatırımlarına kaynak yaratmayı amaçlıyor.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde bölgedeki hak sahiplerine verilen hibe ve kredilerin haczedilememesi, teslim edilen konutların iade edilerek kamu stokuna dönmesinin engellenmesi düzenleniyor. AFAD eliyle yapılan inşaatlar ile hibe-kredi destekli yapımlar arasındaki fark netleştiriliyor.
Öte yandan komisyonda söz alan Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Hüseyin Alan, kanun teklifin özellikle 21, 22, 23 ve 24’üncü maddelerinin zemin ve temel etütleri alanında çalışan meslektaşlarını doğrudan etkilediğine dikkat çekti. Komisyon Başkanı Adil Karaismailoğlu ve Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Ömer Bulut, jeoloji mühendislerinin mağdur edilmeyeceğini kaydetti. Başkan Karaismailoğlu, "Senin hassasiyetlerini tekrar konuşacağız" dedi.
