Ekonomistler boykotun bilançosunu hesapladı

Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınması ve tutuklanmasıyla başlayan protestolar, 2 Nisan Salı günü Türkiye genelinde yapılan boykot çağrılarıyla yeni bir boyut kazandı.

İstanbul başta olmak üzere birçok kentte çeşitli işletmeler 2 Nisan’da kepenk kapattı. Bazı kafe ve restoranlar satış yapmayacağını duyururken, sosyal medya üzerinden binlerce kullanıcı boykota katıldığını bildirdi.

TÜKETİM VERİLERİ: YÜKSELİŞ Mİ, DÜŞÜŞ MÜ?

Protesto çağrılarının ardından 2 Nisan’a ilişkin tüketim verileri gündemin diğer tartışma başlığını oluşturdu. Bazı basın organlarında yer alan haberlere göre, 2 Nisan’da kartlı alışveriş tutarı Mart ayı ortalamasını geçti. Buna göre, 1 Nisan’da 14 milyar TL olan kartlı harcama tutarı, 2 Nisan’da 28 milyar TL’ye yükseldi. Aynı gün, bayram öncesindeki çarşambalar hariç tutulduğunda, Mart ayındaki diğer çarşambalara kıyasla daha yüksek ciro elde edildiği öne sürüldü.

Ancak bu yorumlara itiraz geldi. Ekonomist İris Cibre, Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerini paylaşarak, 2 Nisan’da tüketimin artmadığını, aksine düştüğünü savundu. Cibre, sosyal medya hesabında yaptığı açıklamada, “Şubatta günlük ortalama 46,8 milyar TL, Ocakta 44 milyar TL harcama yapılmıştı. Oysa 2 Nisan’da bu tutar 28 milyar TL oldu. Bu da harcamaların ciddi oranda düştüğünü gösteriyor” ifadelerine yer verdi.

Alaattin Aktaş ise 2 Nisan’a ait verilerin güvenilirliğini sorgulayan bir değerlendirme yaptı. Aktaş, Anadolu Ajansı tarafından aktarılan 28 milyar TL’lik harcama verisinin Bankalararası Kart Merkezi’ne dayandırılmasına rağmen bu kurumun herhangi bir açıklamada bulunmadığını belirtti.

Aktaş, BKM’nin yalnızca aylık periyotlarla veri yayımladığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

“2 Nisan’daki boykot tutmamış, alışveriş çılgınlığı yaşanmış! Peki... Bu görüş neye dayandırılıyor? Bankalararası Kart Merkezi (BKM) verilerine. Yani resmî verilere... O zaman soralım:
– BKM'nin web sayfasında herhangi bir açıklama var mı, yok!
– BKM günlük açıklama yapıyor mu, hayır yapmıyor.
– BKM haftalık açıklama yapıyor mu, hayır yapmıyor.
– BKM hangi periyotta açıklama yapıyor? Aylık. Peki son veri hangi aya ait? Şubat.
Başka sorum yok.”

Aktaş, BKM yetkilileriyle görüştüğünü de belirterek, kurumun 2 Nisan'a ait herhangi bir harcama verisi açıklamadığını teyit ettiğini aktardı. “Zaten BKM’nin web sitesine giren herkes bu konuda bir veri olmadığını görebilir” diyen Aktaş, bu durumda Anadolu Ajansı’nın söz konusu rakamı hangi veri setine dayanarak yayımladığını sorguladı. Ayrıca bu sayının bir hesaplamaya mı yoksa kurum dışı tahmine mi dayandığının da açıklığa kavuşturulması gerektiğini vurguladı.

2025 yılı Ocak ve Şubat aylarında kartlı alışveriş tutarları sırasıyla 1 trilyon 321 milyar TL ve 1 trilyon 247 milyar TL olarak kayıtlara geçti. Günlük ortalamalara göre bu rakamlar sırasıyla yaklaşık 42,6 milyar TL ve 44,5 milyar TL’ye karşılık geliyor. Bu veriler ışığında 2 Nisan’da gerçekleştiği bildirilen 28 milyar TL’lik harcama, önceki aylardaki günlük ortalamanın oldukça altında kalıyor.