-
Bist100 16.529,42 TL
-
Dolar 43,50 TL
-
Euro 51,95 TL
-
G.Altın 7.225,79 TL
-
Ç.Altın 12.847,90 TL
Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bütçe gerçekleşme verileri üzerinden bir çalışma yapan Prof. Dr. Aziz Çelik, kamu harcamalarındaki "tercih" tartışmalarını yeniden alevlendirecek veriler paylaştı. "Emekliden alıp faize veriyorlar" başlığıyla yayımladığı analizde Çelik, faiz giderlerindeki fahiş artışa karşın sosyal güvenlik harcamalarının baskılandığına dikkat çekti.
Çelik'in paylaştığı tabloya göre, bütçede faiz giderleri için ayrılan pay ile gerçekleşen harcama arasında büyük bir sapma yaşandı.
2024 Yılı: Faiz için başlangıç ödeneği 1 trilyon 254 milyar TL iken, yıl sonunda gerçekleşen ödeme 1 trilyon 270 milyar TL oldu. Faiz harcaması bütçeyi 16 milyar TL aştı.
2025 Yılı: Faiz yükü daha da ağırlaştı. 1 trilyon 950 milyar TL olarak belirlenen başlangıç ödeneğine rağmen, yıl sonunda kasadan çıkan faiz ödemesi 2 trilyon 54 milyar TL’yi buldu.
Böylece 2025 yılında faiz için ayrılan bütçe yetmedi ve başlangıç ödeneğinden 104 milyar TL daha fazla ödeme yapıldı. Verilere göre, faiz ödemeleri bir önceki yıla kıyasla yüzde 62 oranında artış gösterdi.
Faiz harcamalarındaki bu aşımın aksine, sosyal güvenlik programlarında tersi bir tablo ortaya çıktı. Çelik, emeklileri ve sosyal güvenlik sistemini finanse etmek için ayrılan paranın önemli bir kısmının harcanmadığını vurguladı.
2024 Yılı: Sosyal güvenlik için 1 trilyon 237 milyar TL ödenek ayrılmasına rağmen harcama 1 trilyon 104 milyar TL’de kaldı. Ayrılan kaynağın 133 milyar TL'lik kısmı (yüzde 11) kullanılmadı.
2025 Yılı: Bütçede sosyal güvenlik için 1 trilyon 822 milyar TL ayrıldı ancak harcama 1 trilyon 540 milyar TL olarak gerçekleşti.
2025 yılında sosyal güvenlik ve emekliler için bütçeye konulan 282 milyar TL'lik devasa kaynak, yani toplam ödeneğin yüzde 15,5'i harcanmayarak Hazine'de kaldı. Sosyal güvenlik harcamalarındaki yıllık artış oranı ise yüzde 39 seviyesinde kalarak, yüzde 62 artan faiz giderlerinin çok gerisinde kaldı.
Analizini "Kaynak var, niyet yok" sözleriyle özetleyen Prof. Dr. Aziz Çelik, tablonun siyasi bir tercihi yansıttığını savundu. Faiz ödemeleri için bütçe sınırlarının zorlandığını, ancak sosyal güvenlik harcamaları söz konusu olduğunda ayrılan kaynağın bile kullanılmadığını belirten Çelik, bütçe disiplininin emekliler üzerinden sağlandığı eleştirisinde bulundu.
