'Hukuk ve demokrasi düzelmeden ekonomi düzelmez'

Ekonomik durumun sadece rakamlarla değil, siyasal ve sosyal göstergelerle birlikte ele alınması gerektiğini belirten Mahfi Eğilmez, yayımladığı uluslararası endekslerle Türkiye'nin içinden geçtiği yapısal krizi gözler önüne serdi.

A-
A
A+

Eski Hazine Müsteşarı ve ünlü ekonomist Mahfi Eğilmez, kişisel blogunda yayımladığı "Küresel Sistemdeki Yerimiz" başlıklı son yazısında Türkiye'nin mevcut krizden neden çıkamadığına dair çarpıcı tespitlerde bulundu. Türkiye'nin ekonomik büyüklük ile sosyal-siyasal gelişmişlik arasındaki uçuruma dikkat çeken Eğilmez, hukukun üstünlüğü ve basın özgürlüğü gibi alanlardaki gerilemenin, ekonomide kalıcı bir düzelmeyi "imkansız" kıldığını vurguladı.

Ekonomik durumun sadece rakamlarla değil, siyasal ve sosyal göstergelerle birlikte ele alınması gerektiğini belirten Eğilmez, yayımladığı uluslararası endekslerle Türkiye'nin içinden geçtiği yapısal krizi gözler önüne serdi.

"EKONOMİDE 17'NCİ, BASIN ÖZGÜRLÜĞÜNDE 165'İNCİ SIRADAYIZ"

2025 yılsonu verileri ışığında hazırlanan tablolara göre Türkiye, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) büyüklüğünde 195 ülke arasında 17. sırada yer alarak nispeten güçlü bir tablo çiziyor. Ancak iş sosyal ve demokratik göstergelere geldiğinde durum tam tersine dönüyor.

Eğilmez'in paylaştığı verilere göre Türkiye;

Hukukun Üstünlüğü endeksinde 143 ülke arasında 118. sırada,
Basın Özgürlüğünde 180 ülke arasında 165. sırada,
Demokrasi endeksinde 167 ülke arasında 103. sırada,
Yolsuzluk Algısında 182 ülke arasında 124. sırada bulunuyor.

Eğilmez, en kritik eksikliklerin basın özgürlüğü, hukukun üstünlüğü ve cinsiyet eşitliğinde (130. sıra) görüldüğünü belirterek, bu tablonun ekonomik performansı doğrudan zehirlediğini ifade etti.

DOĞRUDAN YATIRIM ÇÖKTÜ, SICAK PARA (CARRY TRADE) ARTTI

Sosyal ve siyasal alanlardaki bozulmanın "beklentileri" yok ettiğini savunan usta ekonomist, yerli halkın ve yabancı yatırımcının ülkeye olan güvenini kaybettiğini şu sözlerle açıkladı:

"İnsanlar ve kurumlar beklentilerle hareket eder; beklentiler olumlu olduğunda ekonomi de doğal olarak güçlenir. Türkiye'nin sosyal ve siyasal alanlarda geriye gidişi beklentileri olumsuz hale getirmiştir... 2007 yılında 22 milyar dolar olan doğrudan yabancı sermaye yatırımı yıllar içinde azalarak 2025'de 13 milyar dolara gerilemiştir. Türkiye çapında bir ekonomi için bu kadarlık bir doğrudan sermaye yatırımı çok düşük bir tutardır."

Eğilmez, hukuki güvence göremeyen yabancıların fabrika kurmak veya kalıcı yatırım yapmak yerine, kısa sürede yüksek faiz getirisi sağlayan "sıcak para" (carry trade) modeline yöneldiğine dikkat çekti.

"2001 KRİZİNDEN FARKLI: SOSYAL BOZULMA KALICI DÜZELTMEYİ ENGELLİYOR"

Beklentiler olumsuzken enflasyonu düşürmenin ve ekonomiyi canlandırmanın mümkün olmadığını belirten Eğilmez, mevcut durumu 2001 kriziyle kıyasladı.

Çözüm reçetesinin faiz veya vergi artışından ziyade "yapısal reformlar" olduğunun altını çizen Eğilmez, analizini şu tarihi uyarıyla noktaladı: "2001 krizinde sosyal ve siyasal göstergelerimiz bugünkü kadar kötü değildi. Bu nedenle atılan doğru ekonomik adımlar beklentileri kısa sürede düzeltti ve ekonomi hızla toparlandı. Bugün sosyal ve siyasal alanlardaki bozulma, ekonomide kalıcı düzeltmeleri olanaksız kılıyor. Ülkenin uzun vadeli ekonomik iyileşmeleri için başta hukukun bağımsızlığının ve üstünlüğünün sağlanması olmak üzere öncelikle sosyal ve siyasal alanlarda yapısal reformlar yapması gerekmektedir."

Yorum Yazın