Anayasa Mahkemesi, 2 Ağustos 2024 tarihinde verdiği kararla, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın basın ve ifade özgürlüğüne müdahale edebilecek bazı yetkilerini iptal etti. Mahkeme, (66) numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 5. maddesiyle (14) numaralı İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne eklenen 6/A maddesinin (c) ve (ç) bentlerini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti.
İptal edilen kurallara göre, İletişim Başkanlığı bünyesindeki Stratejik İletişim ve Kriz Yönetimi Dairesi Başkanlığı, Türkiye Cumhuriyeti’ne yönelik iç ve dış tehditleri analiz edip stratejik iletişim ve kriz yönetimi tedbirlerini uygulamak, psikolojik harekât, propaganda ve algı operasyonlarına karşı mücadele etmekle görevliydi.
Başvuruda, bu yetkilerin basın ve ifade özgürlüğünü ilgilendirdiği için kanunla düzenlenmesi gerektiği savunuldu. Temel hak ve özgürlüklerin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile düzenlenemeyeceği, CBK’nın kapsamının aşılması ve alınacak tedbirlerin genel çerçevesinin belirlenmemesi nedeniyle kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu iddia edildi.
Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 104. maddesine göre, temel haklar ve kişi haklarıyla ilgili düzenlemelerin CBK ile yapılamayacağını belirtti. Dava konusu kuralların, Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı yürütülen algı operasyonları ve manipülasyonlara karşı alınacak tedbirleri kapsadığını ve bu nedenle düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti ile basın hürriyetine müdahale teşkil ettiğini vurguladı. Mahkeme, bu tedbirlerin Anayasa’nın İkinci Kısım İkinci Bölümü’nde yer alan kişi hakları ve ödevleriyle ilgili olduğunu ve dolayısıyla CBK ile düzenlenemeyeceğini belirtti.
Anayasa Mahkemesi, bu gerekçelerle söz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verdi.
Anayasan Mahkemesi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK), Instagram'a erişim engeli getirdiği gün 2 Ağustos 2024 tarihinde verdiği kararla, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nın basın ve ifade özgürlüğüne müdahale edebilecek bazı yetkilerini iptal ettiğini duyurdu.
Yüksek Mahkeme, ilk olarak 66 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 5. maddesiyle 14 numaralı İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne eklenen 6/A maddesinin 'c' ve 'ç' bentlerini Anayasa’ya aykırı bularak iptal ettiğini bildirdi.
AYM, İletişim Başkanlığı'nın yetkileriyle ilgili sosyal medya hesabından yayımladığı "İletişim Başkanlığının Basın Özgürlüğü ve İfade Özgürlüğüne Müdahale Etmesine İmkân Tanıyabilecek Kuralların İptali" paylaşımını da 1 saat içinde kaldırdı. AYM'nin web sitesinde kararın linkine de artık ulaşılamaması dikkat çekti.
Kararın duyurulduğu AYM metni
Yayımlanan kararın sosyal medya platformu X'te kaldırılmasının ardından AYM'nin resmi web sitesine erişim sağlanamıyor
İptal edilen kurallara göre, İletişim Başkanlığı bünyesindeki Stratejik İletişim ve Kriz Yönetimi Dairesi Başkanlığı, Türkiye Cumhuriyeti’ne yönelik iç ve dış tehditleri analiz edip stratejik iletişim ve kriz yönetimi tedbirlerini uygulamak, psikolojik harekât, propaganda ve algı operasyonlarına karşı mücadele etmekle görevliydi.
Başvuruda, bu yetkilerin basın ve ifade özgürlüğünü ilgilendirdiği için kanunla düzenlenmesi gerektiği savunuldu. Temel hak ve özgürlüklerin Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile düzenlenemeyeceği, CBK’nın kapsamının aşılması ve alınacak tedbirlerin genel çerçevesinin belirlenmemesi nedeniyle kuralların Anayasa’ya aykırı olduğu iddia edildi.
Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 104. maddesine göre, temel haklar ve kişi haklarıyla ilgili düzenlemelerin CBK ile yapılamayacağını belirtti. Dava konusu kuralların, Türkiye Cumhuriyeti’ne karşı yürütülen algı operasyonları ve manipülasyonlara karşı alınacak tedbirleri kapsadığını ve bu nedenle düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti ile basın hürriyetine müdahale teşkil ettiğini vurguladı. Mahkeme, bu tedbirlerin Anayasa’nın İkinci Kısım İkinci Bölümü’nde yer alan kişi hakları ve ödevleriyle ilgili olduğunu ve dolayısıyla CBK ile düzenlenemeyeceğini belirtti.
Anayasa Mahkemesi, bu gerekçelerle söz konusu kuralların Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verdiğini bildirip ardından resmi internet sitesinde yer alan bildiriyi kaldırıp sosyal medya hesabından yapılan paylaşımları da sildi. AYM'nin sitesine de erişim sağlanamadığı görüldü. Erişim problemine ilişkin AYM’den henüz bir açıklama yapılmadı.
