İran’a 'saldırıları derhal durdur' çağrısı

Katar Dışişleri Bakanlığı tarafından tam metni yayımlanan ortak bildiriye göre; Arap ve İslam ülkeleri, İran eksenli tırmanan bölgesel savaşın küresel ticareti ve bölgesel güvenliği tehdit etmesi üzerine Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'da istişare toplantısı gerçekleştirdi. Toplantının ardından Türkiye, Katar, Azerbaycan, Bahreyn, Mısır, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Pakistan, Suudi Arabistan, Suriye ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) dışişleri bakanları ortak bir bildiriye imza attı. Yayımlanan bildiride, 12 ülke tek ses olarak İran'ı "bölgedeki saldırılarını derhal durdurmaya" davet etti.

SİVİL VE DİPLOMATİK HEDEFLERE YÖNELİK SALDIRILARA KINAMA

Bakanlar, toplantıda İran'ın Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ülkeleri, Ürdün, Azerbaycan ve Türkiye'ye yönelik saldırılarını ele aldı. Bildiride; yerleşim alanlarını, petrol tesisleri, su arıtma tesisleri, havalimanları, konut binaları ve diplomatik binalar dahil olmak üzere sivil altyapıyı hedef alan balistik füze ve insansız hava aracı saldırıları şiddetle kınandı. Bu saldırıların hiçbir bahaneyle haklı gösterilemeyeceği ifade edildi.

Ayrıca, devletlerin Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. Maddesi uyarınca kendilerini savunma hakkına sahip olduğu vurgulandı. İran ile gelecekteki ilişkilerin; devletlerin egemenliğine saygı duyulmasına, iç işlerine karışılmamasına ve askeri kapasitelerin bölge ülkelerini tehdit etmek için kullanılmamasına bağlı olduğu belirtildi.

BMGK 2817 SAYILI KARARI VE DENİZ YOLLARINDAKİ TEHDİT

Ortak bildiride, İran'ın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2817 (2026) sayılı kararına uyması gerektiği vurgulandı. Bu kapsamda İran'dan; saldırıları derhal durdurması, kışkırtıcı eylem ve tehditlere şartsız olarak son vermesi ve Arap ülkelerindeki kendisine bağlı milisleri desteklemeyi, finanse etmeyi ve silahlandırmayı bırakması talep edildi.

Deniz güvenliğine de geniş yer ayrılan bildiride, Tahran yönetimine; Hürmüz Boğazı'ndaki uluslararası seyrüseferin kapatılması veya engellenmesine yönelik her türlü fiil ve tehditten kaçınma, ayrıca Bab el-Mandeb'de deniz güvenliğini tehdit etmeme çağrısı yapıldı.

LÜBNAN'A DESTEK VE İSRAİL'E KINAMA

Riyad'daki zirvede sadece İran değil, İsrail de eleştirilerin hedefindeydi. Bakanlar, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırganlığını ve bölgedeki yayılmacı politikasını kınadı.

Bildiride, Lübnan'ın güvenliğine, istikrarına ve tüm toprakları üzerindeki egemenliğine destek yinelendi. Ayrıca, Lübnan hükümetinin "silahların devlette sınırlandırılması" yönündeki kararına destek verildiği ifade edildi. Katılımcı 12 ülke, güvenlik ve egemenliklerini korumak ile İran'ın saldırılarını durdurmak için gerekli meşru tedbirlerin alınması amacıyla yoğun istişare ve koordinasyonu sürdürme taahhüdünde bulundu.

DÖRTLÜ KOORDİNASYON TOPLANTISI: FİDAN, BİN FERHAN, DAR VE ABDULATİ

Zirve marjında, krizin çözümüne yönelik dar kapsamlı ve kritik bir koordinasyon toplantısı da gerçekleştirildi. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre; Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Pakistan Dışişleri Bakanı Muhammed İshak Dar ve Mısır Dışişleri Bakanı Bedr Abdulati özel bir görüşmede bir araya geldi.

Görüşmede, bölgede İran kaynaklı gerilimin ele alındığı, güvenlik ve istikrarın sağlanması amacıyla istişarelerin kesintisiz sürdürülmesinin ve ortak çabaların koordine edilmesinin hayati önem taşıdığı vurgulandı.