DİSK-AR, TÜİK’in Ekim 2024 Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarını analiz ederek “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Raporu”nu yayımladı. Raporda, geniş tanımlı işsizliğin 11 milyon 245 bin kişiye ulaştığı ve işsizlikle mücadelede daha etkili politikaların gerekliliği vurgulandı.
TÜİK’in verilerine göre, Ekim 2024’te 15 yaş ve üzerindeki dar tanımlı işsiz sayısı, bir önceki aya göre 61 bin kişi artarak 3 milyon 175 bin kişiye ulaştı. İşsizlik oranı ise yüzde 8,8 olarak açıklandı. Ancak DİSK-AR’ın TÜİK verilerini geniş tanımlı işsizlik kriterleriyle değerlendirmesi, daha çarpıcı sonuçları ortaya koydu: Geniş tanımlı işsiz sayısı 11 milyon 245 bin kişiye, oranı ise yüzde 27,6’ya çıktı.
Raporda, dar ve geniş tanımlı işsizlik arasındaki makasın son üç yılda giderek büyüdüğü belirtildi. Örneğin, 2022 yılında yüzde 10,3 olan dar tanımlı işsizlik oranı 2024’te yüzde 8,8’e gerilerken, geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 20,4’ten yüzde 27,6’ya yükseldi. Bu dönemde geniş tanımlı işsiz sayısı ise 3 milyon 587 bin kişi arttı.
Raporda işsizlikle mücadele için bir dizi öneri yer aldı. DİSK-AR, işsizliği azaltmak ve istihdamı artırmak için şu adımların atılması gerektiğini belirtti:
Çalışma Süresi Kısaltılmalı: Haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37,5 saate düşürülmeli, fazla mesai sınırı yıllık 270 saatten 90 saate indirilmeli.
Güvenceli İşler Sağlanmalı: Uluslararası Çalışma Örgütü’nün “insana yaraşır iş” ilkesi temel alınarak güvenceli ve nitelikli iş fırsatları oluşturulmalı.
İşsizlik Sigortası Fonunun Kullanımı Düzenlenmeli: İşsizlik Sigortası Fonu’nun amaç dışı kullanımına son verilmeli, fon yalnızca işsizlere yönelik kullanılmalı. İşverenlere dönük teşvikler sona erdirilmeli.
Kamuda Güvenceli İstihdam Artırılmalı: Kamu istihdamında kadrolu ve güvenceli çalışma modellerine geçilmeli, kamu personeli açığı hızla kapatılmalı.
Ucuz İş Gücüne Son Verilmeli: Çırak, stajyer ve bursiyerlerin ucuz iş gücü olarak kullanılmasına son verilerek, bu gruplara yönelik düzenlemeler iyileştirilmeli.
DİSK-AR, işsizliğin yalnızca dar tanımlı verilerle ele alınamayacağını ve geniş tanımlı işsizlikteki artışın ekonomik ve sosyal politikalarda kapsayıcı adımlar atılmasını gerektirdiğini vurguladı. Kamu istihdamının artırılması, fon kaynaklarının verimli kullanılması ve çalışma sürelerinin düzenlenmesi gibi önlemlerin, işsizliği azaltmada etkili olacağı belirtildi.
