TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, hem market hem üretici fiyatlarındaki değişime ve girdi maliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Şubat ayında markette fiyatı en çok yükselen ürün yüzde 50,3 artışla marul oldu.
Marulu sırasıyla:
- Yüzde 34,2 ile sivri biber
- Yüzde 29,9 ile salatalık
- Yüzde 18,4 ile kabak
- Yüzde 16,3 ile limon izledi.
Aynı dönemde markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 14,2 ile yeşil soğan olarak kaydedildi. Yeşil soğandaki düşüşü domates, kuru üzüm, yeşil mercimek ve zeytinyağı takip etti.
Şubat ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 229,7 ile karnabaharda görüldü.
Karnabaharı:
- Yüzde 226,7 ile marul
- Yüzde 223 ile kuru soğan
- Yüzde 218,7 ile pırasa izledi.
Verilere göre üreticide 12,36 liraya satılan karnabahar markette 40,75 liraya, 16,29 lira olan marul 53,20 liraya çıktı. Kuru soğan ve pırasada da benzer şekilde fiyatlar 3 kata varan artış gösterdi.
Üretici tarafında 33 ürünün 18’inde fiyat artışı, 7’sinde düşüş yaşandı; 8 üründe ise değişim olmadı.
Üreticide en yüksek artış yüzde 49,9 ile marulda gerçekleşti. Onu sivri biber, patlıcan, salatalık ve maydanoz izledi.
En sert düşüş ise yüzde 29 ile karnabaharda görüldü. Kuru soğan, domates, fındık ve patates de fiyatı gerileyen ürünler arasında yer aldı.
Bayraktar’a göre seralarda üretim tercihlerinin değişmesi fiyatları doğrudan etkiledi. Güz döneminde salatalık, patlıcan ve sivri bibere yönelen üreticiler bahar sezonunda domatese kayınca, domateste arz artışı fiyatı düşürdü; diğer ürünlerde ise arz azalınca fiyatlar yükseldi.
Karnabaharda talep düşüşü etkili olurken, kuru soğanda yüksek rekolte ve depolama kayıpları fiyatların gerilemesine yol açtı. Bazı bölgelerde aşırı yağış nedeniyle hasadın yapılamaması ise marul arzını azaltarak fiyatları yukarı çekti.
Şubat ayında gübre fiyatlarında sınırlı artışlar görüldü. Amonyum sülfat, kompoze, amonyum nitrat ve DAP gübrelerinde yükseliş yaşanırken, üre gübresi hafif geriledi. Son bir yılda ise gübre fiyatlarındaki artış yüzde 29 ila 38 aralığında gerçekleşti.
Besi ve süt yeminde hem aylık hem yıllık artış dikkat çekerken, mazot fiyatı aylık yüzde 5,1, yıllık yüzde 26,1 yükseldi. Elektrik ve tarım ilacı fiyatlarında da yıllık bazda çift haneli artış kaydedildi. Veriler, hem üretici maliyetlerindeki yükselişin hem de arz-talep dengesindeki değişimlerin raf fiyatlarına yansımaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
