Milli parklar şirketlerin rant alanı oluyor

Türkiye’nin doğal mirası olan milli parklar ve tabiat parklarının yönetim modelini temelden değiştiren kanun teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda yasalaştı. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’nü özel bütçeli, kamu tüzel kişiliğine sahip bir yapıya kavuşturan kanun; aynı zamanda bu alanlarda otel, restoran ve altyapı tesislerinin kurulmasına dair geniş yetkiler tanımlıyor.

TURİSTİK TESİSLERE "ASIRLIK" İŞLETME HAKKI

Yeni yasayla birlikte milli parklar ve tabiat parkları, belirli şartlar dâhilinde ticari yatırımlara açılıyor. En çok tartışılan madde ise işletme süreleri oldu:

49 Yıllık İntifa Hakkı: Gerçek ve tüzel kişiler, kamu yararı şartıyla milli parklarda turistik tesis inşa edebilecek ve bu tesisleri 49 yıl boyunca işletebilecek.

99 Yıla Uzatma: Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından işletmesi "başarılı" bulunan hak sahiplerinin süresi, rayiç bedel üzerinden 99 yıla kadar uzatılabilecek.

Devir Süreci: İşletme süresinin sonunda tüm yapılar eksiksiz olarak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü’ne devredilecek.

MUHALEFET VE ÇEVRECİLERDEN SERT TEPKİ: "MİLLİ PARKLAR LOKANTA OLUYOR"

Yasa teklifinin görüşmeleri sırasında muhalefet ve ekoloji örgütleri düzenlemeye sert tepki gösterdi. CHP Grup Başkanvekili Gökhan Günaydın, düzenlemeyi şu sözlerle eleştirdi:

"Milli parkları açıkça şirketlerin rant alanı haline getiriyorsunuz. Korunması gereken bu doğal mirasları, işletilebilecek birer turistik lokantaya dönüştürüyorsunuz."

Ekoloji örgütleri ise milli parklarda otel ve altyapı tesislerine izin verilmesinin, biyolojik çeşitliliği geri dönülemez şekilde tahrip edeceğini savunarak yasanın geri çekilmesi çağrısında bulunmuştu.

ALTYAPI VE İSTİSNAİ DURUMLAR

Kanun, sadece turizmi değil, aynı zamanda stratejik altyapı projelerini de kapsıyor. Planlara uygun olması ve "kamu yararı/zaruret" arz etmesi durumunda; elektrik iletim hatları, petrol ve doğal gaz boru hatları, trafolar ve haberleşme sistemleri için milli parklarda izin verilebilecek.

İçme suyu gibi aciliyet gösteren ve kesin zorunluluk arz eden tesisler için "uzun devreli gelişme planı" şartı aranmayacak; tesis yapıldıktan sonra plana işlenecek.

KAÇAK YAPIYA "DERHAL YIKIM" VE AĞIR CEZALAR

Düzenleme, ekolojik dengeyi bozanlara yönelik yaptırımları da ağırlaştırıyor.

Milli parklarda yaban hayatı tahrip eden, kirlilik yaratan veya izinsiz yapı kuranlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.

Mevzuata aykırı yapılar için hiçbir karar beklenmeksizin Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından el konulacak ve derhal yıkılacak.

AVCILIKTA YENİ KURALLAR VE "GELENEKSEL" STATÜ

Kanunla birlikte avcılık cezalarında da fahiş artışlara gidildi:

Yasak Yerlerde Avlanma: 350 TL olan ceza 15 bin TL’ye, belge almadan avlanma cezası ise 10 bin TL’ye çıkarıldı.

Geleneksel Avcılık: Yasaya eklenen yeni bir maddeyle "geleneksel avcılık" yasal bir dayanağa kavuştu. Bu kapsamdaki usul ve esaslar Genel Müdürlükçe belirlenecek.