Nuri Bilge Ceylan’ın İran Festivali katılımına tepkiler sürüyor

Sinemacı Sabahattin Çetin, yönetmen Nuri Bilge Ceylan'ın İran’daki Fajr Uluslararası Film Festivali’ne katılmasına ilişkin, "Bana danışmış olsaydı 'sakın gitme' derdim. O rejim festivali, kanlı katillerin cinayetlerinin üzerini örtmek için düzenlenmiş ucuz bir gösteridir. Hiçbir gerekçe Nuri Bilge Ceylan’ı kadın ve çocuk katilleriyle yan yana getirmemeliydi" dedi.

Türkiye sinemasının dünya çapında tanınan yönetmeni Nuri Bilge Ceylan’ın İran’da düzenlenen Fajr Uluslararası Film Festivali’ne katılması üzerine başlayan tartışmalar büyüyor. İran’daki baskıcı siyasi atmosfer, ifade özgürlüğü ihlalleri ve özellikle kadınlara yönelik uygulamalar nedeniyle uzun süredir eleştirilen festival, Ceylan’ın onur konuğu olarak katılmasıyla yeniden gündeme oturdu.

Ceylan, gelen tepkilere Variety’e yaptığı açıklamayla yanıt vererek, festivale katılımının "rejime destek" olarak yorumlanmaması gerektiğini söyledi. İran sinemasının kendisi için taşıdığı değeri vurgulayan yönetmen, festival boykotlarının "orada yaşayan sinemacıları cezalandırmak" anlamına gelebileceğini belirtti. "Sanatı siyasete kurban etmek doğru değil" diyen Ceylan, kültürel temasın politik gerilimlerden bağımsız değerlendirilebileceğini savundu. Ancak bu açıklama, özellikle Türkiye’deki sinema çevrelerinde yeni bir tartışmayı tetikledi.

"Artık eski Nuri değil"

"Ağır Roman" ve "Faize Hücum" gibi Türk sinemasında önemli bir yere sahip filmlerin yapımcısı Sabahattin Çetin, Ceylan’a yönelik tepkilere kendi kişisel deneyimleri üzerinden sert eleştiriler ekledi. Ceylan’ın kariyerini yakından takip ettiğini söyleyen Çetin, yönetmenin zaman içinde "başarıyla birlikte kibir geliştirdiğini" ileri sürdü.

Çetin, yıllar önce Cannes’da "Uzak" filminin ödül konuşması için Ceylan’ın kendisinden öneri istediğini ancak verilen tavsiyelerin görmezden gelindiğini belirterek, "İlk filmi Koza’dan Altın Palmiye’ye uzanan gelişimini yakından izledim. Arkadaşım ve dostumdu. Ama kibir geliştirdiğini üzülerek gördüm" dedi.

Çetin, İran’daki rejimin festivalde sanatçıları "meşruiyet üretmek için kullandığını" savunarak Ceylan’ın bu daveti kabul etmesini ağır sözlerle eleştirdi. Çetin, "Bana danışmış olsaydı 'sakın gitme' derdim. O rejim festivali, kanlı katillerin cinayetlerinin üzerini örtmek için düzenlenmiş ucuz bir gösteridir. Hiçbir gerekçe Nuri Bilge Ceylan’ı kadın ve çocuk katilleriyle yan yana getirmemeliydi" ifadelerini kullandı.

Eleştirilerini "Artık yazık, Nuri eski Nuri değil" sözleriyle tamamlayan Çetin, Ceylan’ın bu adımının kendi sanatçı duruşuyla da çeliştiğini ifade etti.

IFFMA’dan Nuri Bilge Ceylan’a çağrı: "Sanatçılar baskı altında"

İran Bağımsız Film Yapımcıları Derneği (IFFMA), Nuri Bilge Ceylan’a yönelik açık mektup yayımladı. Derneğin sosyal medya hesabından paylaşılan mektupta, İranlı yönetmen ve sanatçılarla birlikte halka uygulanan baskılar ve muhaliflere yönelik idamlar hatırlatılarak Ceylan, rejimin kültürel propagandasına katkı sunmamaya çağrıldı. Pek çok kültür-sanat gazetecisi, sinemacı ve yurttaş da bu mektubu paylaşarak çağrıya destek verdi.