Cumhuriyet Halk Partisi Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen, Et ve Süt Kurumu (ESK) tarafından ithal edilen ucuz etlerin vatandaşa ulaşmadığını, büyük şirketlere aktarıldığını öne sürdü. Ramazan ayında da vatandaşların sabahın erken saatlerinde ESK marketleri önünde kuyruğa girdiğini belirten Öztürkmen, ithal et üzerinden “vurgun çarkı” kurulduğunu savundu.
Et fiyatlarının yüksekliğine dikkat çeken Öztürkmen, “Ramazan ayında da etin yanına yaklaşılmıyor. Vatandaşlarımız yarım kilo ucuz et için sabahın ayazında ESK marketleri önünde bekliyor” dedi.
Karkas et ve canlı hayvan ithalatının hız kesmeden sürdüğünü ancak fiyatların düşmediğini ifade eden Öztürkmen, “Vatandaş ucuz et yiyecek denilerek başlatılan ithalatla getirilen etler sofraya değil, et baronlarının ve büyük zincir şirketlerin kasasına giriyor. Milyar dolarlık ithalatın ancak yüzde 5’i vatandaşa ulaşıyor, yüzde 95’i 8-10 büyük şirket arasında pay ediliyor” iddiasında bulundu.
Öztürkmen, belgeli bir örnek paylaştığını belirterek, 20 Şubat’ta Brezilya’dan 8 bin 912 büyükbaş hayvan taşıyan geminin İskenderun Limanı’na yanaştığını söyledi.
Hayvanların dağıtıldığı firmalar arasında:
Öztürkmen, Namet’in aynı zamanda McDonald's’ın et tedarikçisi olduğunu ve geçen yıl Rekabet Kurulu tarafından 72 milyon TL cezaya çarptırıldığını hatırlattı.
Canlı hayvanların kilogram satış fiyatının 175 TL olduğunu belirten Öztürkmen, “Bu gemideki hayvanlardan tek biri bile ESK marketlerinde vatandaşa sunulmadı” dedi.
İlk gemiden iki gün sonra 3 bin 899 kasaplık hayvan taşıyan ikinci geminin Mersin Taşucu Limanı’na yanaştığını belirten Öztürkmen, hayvanların tamamının 51 firmaya yine kilogramı 175 TL’den verildiğini söyledi. Bu gemideki hayvanların da ESK marketlerine ulaşmadığını ifade etti.
“Her yıl ülkemize böyle yüzlerce gemi giriyor” diyen Öztürkmen, ithalatın vatandaşa değil şirketlere yaradığını savundu.
Öztürkmen, ESK’nın ithal ettiği eti doğrudan satışa sunması halinde vatandaşın en fazla 450 TL’ye et alabileceğini öne sürdü. Ancak mevcut sistemde karkas etin bazı zincir marketlere 510 TL’den verildiğini, bu marketlerin ise kuşbaşını 850 TL’ye kadar çıkardığını söyledi. Bazı sanal marketlerde fiyatın 1.029 TL’ye ulaştığını ifade etti.
Öztürkmen ayrıca, ESK Genel Müdürü Mücahid Taylan’ın yurt dışında kurduğu şirketler üzerinden kendi kurumuna et sattığının ortaya çıktığını iddia etti.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yıllardır benzer uygulamayı sürdürdüğünü savunan Öztürkmen, ESK eliyle ithal edilen ucuz etlerin en fazla yüzde 5’inin ESK ve Tarım Kredi marketlerinde satıldığını, bu marketlerin sayısının ihtiyacı karşılamaya yetmediğini söyledi.
PERDER üyesi marketlere de ucuz fiyat şartıyla et verildiğini ancak denetim yapılmadığını ileri süren Öztürkmen, “Bu etlerin çok küçük kısmı reyonda satılıyor, büyük kısmı arka kapıdan büyük tüccarlara gidiyor. Ucuz etin en fazla yüzde 10’u vatandaşa ulaşıyor, yüzde 90’ı büyük şirketlerin hizmetine sunuluyor” dedi.
Öztürkmen, ESK eliyle ithal edilen etlerin doğrudan ve yalnızca vatandaşa satılmasını öngören bir kanun teklifini TBMM’ye sunduğunu açıkladı. Teklifte, her 50 bin nüfusa bir ESK marketi açılması; nüfusu 50 binin altında olan ilçelerde ise en az bir market kurulması öneriliyor.
Ancak teklifin bir aydır TBMM Tarım Komisyonu’nda bekletildiğini belirten Öztürkmen, “Vatandaş ayazda et kuyruğunda beklerken ucuz etleri baronlar yiyor. Et vurgununu durduracak kanun teklifim sümenaltı ediliyor” ifadelerini kullandı.
