Turizmde rekor var, kâr yok

CHP İzmir Milletvekili ve Cumhurbaşkanı Aday Ofisi Kültür ve Turizm Politika Kurulu Başkanı Seda Kaya Ösen, 4'üncü çeyrek turizm verilerini değerlendirdi. 2025 yılında turizm gelirinin 65.2 milyar dolara çıkmış olmasına karşın artan maliyet ve vergilere dikkat çeken Ösen, "Bu durum turizm sektörünü sürdürülebilir olmaktan çıkarıyor" dedi. Ösen ayrıca Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) fonlarına ilişkin harcamaların da şeffaf olmamasını eleştirdi.

"TÜRKİYE, TURİZM GELİRİNDE RAKİPLERİNİN GERİSİNDE"

TÜİK'in 4'üncü çeyrek turizm verilerini açıkladı. Buna göre Türkiye'nin 2025 yılında turizminden elde ettiği gelir 65 milyar 230 milyon dolara ulaştı. TÜİK'in verilerini değerlendiren Ösen, söz konusu gelirin aslında tam anlamıyla turizm sektörüne yansımadığına dikkat çekti. Ösen, "Her ne kadar 2024 yılı ile kıyaslandığında gelirlerde yüzde 6.8'lik, ziyaretçi sayısında da yüzde 2.7'lik artış görülmüş olsa da, Türkiye bu rakamlarla birlikte dünyada gelirlerde 7’inci, ziyaretçi sayısında ise 4’üncü sırada yer almaktadır. Bu durum Türkiye’nin yüksek gelirli turist gruplarını yakalayamadığını, rakipleriyle aynı fiyatlara yaklaştığını, ucuz ülke algısına rağmen ucuz olmadığını ve tüm bu sebeplere istinaden turizm gelirlerinde istenilen seviyeye, rakiplerine ulaşamadığını göstermektedir" dedi.

"TURİZMCİ YETERLİ DESTEĞİ GÖREMİYOR"

Sektörün finansal durumunun kötü sinyaller verdiğini kaydeden Ösen, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: "Turizm sektörü kırılan rekorlardan doğrudan yararlanamamaktadır. Mevcut veriler, turizmcilerin düşük karlılık oranları ile ayakta kalmaya çalıştığını ortaya koymaktadır. Karlılığın düşük olmasına, yurt içindeki turistlerin yurt dışı tatil tercihlerinin her geçen gün artmasına rağmen Türk turizmcisi yeterli desteği görememektedir. Biz turizm stratejisi olarak hala kitle turizmine yatırım yapıyoruz fakat bu sürdürülebilir değil. Rakiplerimiz ise turizmi teşviklerle destekliyor. Daha yakın zamanda Yunanistan, Türk turistleri çekmek amacıyla adalar için 150 milyon Euroluk bir teşvik açıkladı."

"VATANDAŞTAN TATİL HAKKINDAN VAZGEÇMESİ BEKLENİYOR"

Turizm yatırımcılarından her yıl ve bazıları doğrudan cirodan pay alınması kaydıyla konaklama vergisi, TGA payı, turistik müessese harcı alındığını hatırlatan Ösen, bunlara ek olarak yeni yangın güvenlik yönetmeliklerine uygun olarak otellerin yenilenmesi işlemlerinin de turizm işletmelerini finansal olarak oldukça zorladığını ifade etti. Gelirlerin düşük, vergi paylarının yüksek, faizlerin düşmediği bir ortamda turizm sektörünün sürdürülebilir olmaktan çıkma riskiyle karşı karşıya kaldığını ifade eden Ösen, şunları söyledi: "Turizm sektörü bu noktada hem yenileme işlemlerini daha sağlıklı gerçekleştirmek hem de rekabetçi olabilmek adına vergi indirimleri ve destekler beklemektedir. Yıllık 65 milyar dolar gelir getiren turizm sektörü vergiler altında kalmaktadır. Bu durumun yansıması olarak yurt içinde tatil fiyat artışlarının görülmesi kaçınılmaz gözükmektedir. Hal böyleyken vatandaşlarımızın tatil yapma hakkından vazgeçmeleri beklenmektedir. Eurostat ve TÜİK tarafından yapılan çalışmalar dikkate alındığında vatandaşlarımızın yaklaşık yüzde 50 ila 60’ının bir haftalık tatil masrafını karşılayamadıkları belirlenmiştir."

"TGA'NIN DENETİM VE VERİMLİLİĞİNİN ÖNEMİ ARTIYOR"

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın ilgili kuruluşu olan Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA)’nın yapısı, harcamaları ve fonlamaları tartışmalarının da kuruluşundan bugüne dek devam ettiğini vurgulayan Ösen, şöyle devam etti: "Uzun bir süre Sayıştay denetimlerine tabi olmayan ilgili kurumun verimliliği ve fon harcamaları üzerinden şeffaflık tartışmaları ise halen devam etmektedir. Basın toplantısında TGA’nın yaptığı tanıtım ve reklam çalışmalarına dair bir takım rakamlar paylaşılmıştır. TGA’nın performansı ile ilgili Kültür ve Turizm Bakanı’nın vermiş olduğu bilgilerin sorgulanabileceği bakanlık harici başka bir kaynak bulunmamaktadır. Bu durum TGA üzerinden başarı kriterlerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesini oldukça güçleştirmektedir. TGA gelirlerinin önemli bir bölümünün turizm tesislerinden pay olarak toplandığı düşünüldüğünde, TGA’nın denetim ve verimliliğinin önemi daha da artmaktadır. "