Türkiye’ye getirilen Ukraynalı yetim çocuklara yönelik istismar

Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinin ardından Ukraynalı iş insanı Ruslan Shostak’ın “Savaşsız Çocukluk Projesi” kapsamında 510 yetim çocuk geçici olarak Antalya’daki bir otele ve bazı yerel kurumlara yerleştirildi. Ancak Mart 2024’te Ukrayna ve Türkiye’den yetkililerin yaptığı denetimde ağır ihmal ve istismar iddiaları ortaya çıktı. 

Agos’tan Burcu Karakaş ile Anna Babinets ve Yanina Kornienko ve Slidstvo.Info ekibinin araştırmasına göre; Ukraynalı iş insanı Ruslan Shostak, 3 bin 500 çocuğun yaşadığı Doğu Ukrayna’daki cephe hattı bölgesi Dnipropetrovsk Oblastı’ndaki 510 yetim çocuğun tahliyesi için görevlendirildi. 

Shostak Vakfı’nın kurucusu Ruslan Shostak’ın, dört yıl önce kayıtlara 140 milyon dolar olarak geçen servetini kullanarak yürüttüğü “Savaşsız Çocukluk Projesi” çerçevesinde, Şubat 2022 sonrasında Ukrayna’daki kurumlarda yaşayan 510 çocuk geçici olarak Türkiye’deki otellere ve yerel çocuk koruma tesislerine yerleştirildi.

Gerçekler teftişle ortaya çıktı

2024 yılının Mart ayında aralarında Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Komiseri, Dnipropetrovsk Bölgesel Askeri İdaresi, Türkiye Kamu Denetçiliği Kurumu ve Türkiye UNICEF temsilcilerinin de yer aldığı heyet, çocukların Antalya Beldibi’nde kaldığı oteli teftiş etti. Çocuklara yönelik ihmal ve istismar, bu teftiş sırasında ortaya çıktı.  Uluslararası araştırmacı gazetecilik ağı Organize Suç ve Yolsuzluk Raporlama Projesi (OCCRP), denetim sonrasında hazırlanan rapora erişti.

Ukrayna’dan 11 yetkilinin imzasını taşıyan bu rapora göre, Antalya'ya gönderilen yetim çocukların ihmal edildiğini, psikolojik ve cinsel istismara uğradığını ve iki kız çocuğunun otel personeli tarafından hamile bırakıldığını ortaya koydu.

Aşçılar, iki Ukraynalı kız çocuğunu hamile bıraktı

Raporda yer alan bilgilere göre otelde aşçı olarak çalışan 23 yaşındaki M.’nin 15 yaşındaki N.’yi odasında ziyaret ettiği ve onu yürüyüşlere çıkardığı tespit edildi. Yine otelin aşçılarından 21 yaşındaki S. de 16 yaşındaki I. ile yakınlık kurmuştu.

Ukrayna merkezli araştırmacı gazetecilik merkezi slidstvo.info ekibine konuşan Türk aşçı S. yaşananları, “Çocukların yanına gitmek yasaktı. I.’ya ‘Odanıza gelmek istiyorum. Yasakları çiğnerim, sıkıntı yok’ diyordum. Kimse beni görmeden odasına giderdim. Bir tane hoca vardı. Allah ondan razı olsun, o yardım etti bize. Halimizden anladığı için bir şey demiyordu” diye anlattı.

Çocuklardan biri intihar girişiminde bulundu

Rapora göre otelde çalışan iki Türk aşçı, 15 ve 16 yaşındaki iki kız çocuğunu hamile bıraktı. Kızlar hamilelikleri anlaşılınca apar topar Ukrayna’ya gönderildi; ikisi de sosyal hizmet desteği olmadan doğum yaptı. Çocuklardan biri doğumdan sonra intihar girişiminde bulundu.

Kız çocuklarıyla birlikte otelde bulunan Ukraynalı refakatçilerin de bu durumu bildiği ve aşçıların tacizlerine göz yumduğu belirtildi. 

Belge imzalamaya zorlandılar

Çocukların ifadesine göre, Ukraynalı eğitmenler, Ukrayna’da başlatılan soruşturma kapsamında “yatılı okul personeliyle ilgili kötü şeyler söylememelerini ve Türk erkeklerle olan tüm ilişkilerinin rızaya dayalı olduğunu” belirten belgeleri imzalamalarını istedi.

Ukrayna makamlarının Mayıs 2024’te Türkiye'den bildirilen çocuk hakları ihlallerine ilişkin başlattığı soruşturma, delil yetersizliğinden Haziran 2025’te kapatıldı. Sürece ilişkin yargı sürecinde kimse cezalandırılmadı. Türkiye’de açılan soruşturmaya da takipsizlik verildi.

Çocuklar otelde kaldıkları süre boyunca Ukraynalı eğitimcilerin kötü muamelesinden de şikâyet ediyor. Kız çocukları odaları temizlemeye, büyük çocuklar ise küçüklere ve engelli çocuklara bakmaya zorlandı.

Antalya’daki otelde kaldıkları süre içinde yetim çocuklardan biri kayboldu. Kayıp çocuk, helikopterle başlatılan arama kurtarma çalışmaları sonucu sahilde bulundu.

Skandalın ardından proje Aralık 2024’te kapatıldı ve çocuklar Ukrayna’ya gönderildi.

Haberin tamamı için tıklayın.