Yap İşlet Devret (YİD) modeliyle yaptırılan; Limak, Cengiz ve Kolin şirketlerinin biraraya gelerek kurduğu ATG A.Ş tarafından işletilen Ankara Yüksek Hızlı Tren (YHT) Garı için açıldığı 2016 yılından bugün kadar ödenen yolcu garantisi bedeli 100 milyon dolara yaklaştı.
TCDD ile ATG’yi oluşturan şirketler arasında imzalanan sözleşmeye göre, TCDD, Şirket’e 14 yıl boyunca toplamda 106 milyon yolcu garantisi verdi. Yolcu başına 1,5 ABD doları + KDV olan bu garantiler, yıllar itibariyle değişiyor. Değişiklik, garantiye esas yolcu sayısına dayalı.
Ankara YHT Garı YİD sözleşmesine göre, dokuzuncu yıla karşılık gelen 2024-2025 dönemi için 10 milyon yolcu garantisi verildi. Buna karşılık 2 milyon 998 bin 6 yolcu Gar’dan trenle çıkış yaptı. Yedi milyonun üzerinde eksik yolcu olunca, hata payı da yüzde 70,12 oldu.
Ancak Ankara YHT Garı Sözleşmesi’nin gelir ve yolcu garantisin düzenleyen maddesine göre bunun bir önemi yok. Yani, toplam 14 yılı kapsayan garanti dönemi boyunca, yıllar itibariyle garanti edilen yolcu sayısının, garanti edilenin kaç kişi altında gerçekleştiği, devletin yapacağı ödeme açısından fark etmiyor.
Sözgelimi geçen sene 2025’te 10 milyon yolcu garanti edildiği için, yolcu başına 1,5 dolar +KDV her halukarda ödendi. Bu da 17 milyon 700 bin dolar ABD dolarına karşılık geliyor.
Yolcu sayısına ilişkin bu veriler, CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz tarafından CİMER’e yapılan başvurulara verilen yanıtlar ile ortaya çıktı. Sözleşmeye göre garanti süresinin 14 yıl, yolcu başına garanti tutarının da 1,5 ABD doları artı KDV olduğunu başından bu yana bildiğimiz için, kamu sermayeli bir şirket olan TCDD kaynaklarından Limak, Cengiz ve Kolin’in oluşturduğu ATG A.Ş’ye yapılan ödeler hesaplanabiliyor.
29 Ekim 2016 tarihinde hizmete açılan Ankara YHT Garı’ndan yıllar itibariyle çıkış yapan yolcu sayısı ve ödenen garanti tutarları şöyle:
Tablodan izlenebileceği gibi, 2016-2025 dönemin arasında garanti edilen yolcu sayısı 56 milyon olmasına karşın 19 milyon 811 bin 865 yolcu Gar’dan çıkış yaptı. 10 yıl boyunca yalnızca ilk iki yıl garanti tutarının üzerine çıkıldığı görülüyor.
Sözleşme’de bu durumla ilgili olarak “garanti sayısının üzerine çıkılması halinde, TCDD 1,5 ABD dolarının “yalnızca 1/3 (üçte bir) oranındaki kısmı +KDV tutarı, her yıl için takip eden yılın Mayıs ayı içerisinde Görevli Şirkete ödenecektir” düzenlemesi yer alıyor.
ATG A.ş, Ankara YHT Garı’nı 10 yıl daha işletecek. Devletin bu şirkete ödemeleri 5 yıl daha sürecek. TCDD Genel Müdürlüğü, bu yıldan itibaren 2030’a kadar, yine yolcu başına 1,5 ABD doları+KDV’den 10’ar milyon garanti ödemesi yapacak.
ATG A.Ş’ye ödenen 99,5 milyon ABD doları garanti tutarına, KDV de dahil. Bu tutar 4 milyar 278,5 milyon TL’ye karşılık geliyor.
Son söz, iktidara bir soru olsun:
Emekliye 1000 TL artış için yasa çıkarma çalışması nasıl gidiyor?
https://t24.com.tr/yazarlar/cigdem-toker/ankara-yht-gari-odemesi-100-milyon-dolara-dayandi,53321